The Annual of the British School at Athens


Kinship in Aegean Prehistory? Ancient DNA in Human Bones from Mainland Greece and Crete1

Abigail S. Bouwmana1, Keri A. Browna1, Terence A. Browna1, Elizabeth R. Chilversa1, Robert Arnotta2 and A.J.N.W. Praga3

a1 Manchester Interdisciplinary Biocentre, University of Manchester

a2 College of Medical and Dental Sciences, University of Birmingham

a3 The Manchester Museum, University of Manchester


Attempts were made to detect ancient DNA (aDNA) in samples of 89 human skeletons from Neolithic and Bronze Age sites in Greece and Crete. Ancient DNA was absent in specimens from Nea Nicomedia, Lerna, Kato Zakro: Karaviádena, and Mycenae Grave Circle A. For each of three skeletons sampled from Antron Grave Circle B, polymerase chain reactions (PCRs) gave products for nuclear but not mitochondrial DNA, but the yield of DNA was low and inconsistent, with replicate PCRs failing to give reproducible results. At Kouphovouno evidence for mitochondrial and/or nuclear aDNA was obtained from eight of the 20 skeletons that were examined, while at Mycenae Grave Circle B evidence for mitochondrial aDNA was obtained for four of the 22 skeletons that were studied, and in two cases confirmed the evidence of close kinship that had already been suggested by facial reconstruction: this in turn raises interesting questions of social relationships and the role of high-status women in MBA/LBA society. We conclude that, although aDNA might be present in some Eastern Mediterranean skeletons from later centuries of the Bronze Age, it is not commonly found in material from this period and is likely to be absent from older material.

Στη μελέτη αυτή έγιναν προσπάθειες να αναγνωριστεί αρχαίο DNA (aDNA) σε δείγματα ογδόντα εννέα ανθρώπινων σκελετών προερχομένων από θέσεις της Νεολιθικής περιόδου και της Εποχής του Χαλκού στην Ελλάδα και την Κρήτη. Αρχαίο DNA δεν εντοπίστηκε σε δείγματα από τη Νέα Νικομήδεια, τη Λέρνα, την Κάτω Ζάκρο (Καραβιάδενα) και τον Ταφικό Κύκλο Α των Μυκηνών. Για κάθε έναν από τους τρεις σκελετούς, οι οποίοι εξετάστηκαν από τον Ταφικό Κύκλο Β της Αντρώνας, οι αλυσιδωτές αντιδράσεις πολυμεράσης (PCRs) απέφεραν αποτελέσματα για πυρηνικό αλλά όχι μιτοχονδριακό DNA. Η παραγωγή DNA ήταν χαμηλή και αντιφατική, με τα αντίγραφα πολυμεράσης να αποτυγχάνουν να αποφέρουν αναπαραγώγιμα αποτελέσματα. Στο Κουφόβουνο οκτώ από τους είκοσι σκελετούς, που εξετάστηκαν, έδωσαν στοιχεία για μιτοχονδρνακό ή/και πυρηνικό DNA, ενώ στον Ταφικό Κύκλο Β των Μυκηνών ενδείξεις για μιτοχονδριακό DNA έδωσαν τέσσερεις από τους είκοσι δύο σκελετούς, που μελετήθηκαν. Σε δύο περιπτώσεις επιβεβαιώθηκε η ένδειξη στενής συγγένειας, κάτι το οποίο είχε ήδη προταθεί με την αποκατάσταση των προσώπων: το γεγονός αυτό εγείρει ενδιαφέροντα ερωτήματα σχετικά με τις κοινωνικές σχέσεις και το ρόλο γυναικών υψηλής κοινωνικής στάθμης στην κοινωνία της Μέσης και της Ύστερης Εποχής του Χαλκού. Συμπεραίνουμε ότι, αν και μπορεί να αναγνωριστεί DNA σε ορισμένους σκελετούς της Ανατολικής Μεσογείου των τελευταίων αιώνων της Εποχής του Χαλκού, δεν εντοπίζεται συχνά σε υλικό αυτής της εποχής και ενδεχομένως απουσιάζει από παλαιότερο υλνκό.


1 As ever we thank Helen Clark at the BSA for continued advice and guidance, and especially for assistance with obtaining permits. We also thank K.A. Wardle (University of Birmingham) for bone samples from Nea Nicomedia, M. Wiencke (American School of Classical Studies, Athens) for material from Lerna S. Chryssoulaki (Ministry of Culture, Athens) for material from Karaviádena, M.Ph. Papakonstantinou (Ephorate of Prehistoric and Classical Antiquities, Lamia) for samples from Antron, L. Papazoglou-Manioudaki (National Archaeological Museum, Athens) for the Mycenae Grave Circle A remains, E. Palaiologou and her colleagues (Ephorate of Prehistoric and Classical Antiquities, Nafplion) for material from Mycenae Grave Circle B, W. Cavanagh (University of Nottingham) and C.B. Mee (University of Liverpool) for bones from Kouphovouno, and Anna Lagia and Josette Renard (Université de Montpellier) for help with the Kouphovouno material. We also thank M. Collins (York) for help with calculation of thermal ages and E.B. French for help, advice and encouragement, and Ian Barnes (University College London) and Laura Preston (University of Cambridge) for their perceptive and helpful comments as the Annuali referees. The work was funded by the Institute for Aegean Prehistory, the Welkome Trust and the Leverhulme Trust. Reports focussing on the scientific aspects of the work described here have also been published (Bouwman et al 2008, Chilvers et al. 2008).